Literatuur en bronnen
"De Praktijk"
Literatuur en bronnen
Websites
Programma’s voor voor- en vroegschoolse educatie (VVE) zijn omvattende programma’s, gericht op het verkleinen van onderwijsachterstanden van peuters en kleuters. Onderdeel van de programma’s zijn activiteiten op diverse terreinen, gegroepeerd naar thema en/ of naar ontwikkelingsgebied. Alle programma’s kennen een eigen systeem van scholing en ondersteuning.
Kaleidoscoop: www.kaleidoscoop.org
Piramide: www.cito.nl/po/piramide/Methode/eind_fr.htm
Startblokken: www.de-activiteit.nl
Puk en Ko: www.pukenko.nl
Sporen: www.pedagogiekontwikkeling.nl
Literatuur en bronnen
Wennen, begroeten en afscheid nemen
Praktijkervaringen, methodes en trainingen
Bröker-van Dijke, Josje, Goedemorgen! Artikeltje over communicatie met jonge kinderen in: Spectrum Kinderopvang, september 2007 Velp. www.spectrum-gelderland.nl
Elke pinguïn wordt een ijsbeer. Stichting MATRIX Amsterdam 1997
Meeuwig, Margot, Schepers, Wilma & Werf, Tienke van der (2008). Sporen van Reggio. Een introductie in de sporen-pedagogiek. Amsterdam: SWP.
Notitie Emotionele veiligheid Kinderopvang DAK 2004
Notitie Wenbeleid Kinderopvang DAK Den Haag 1998
Pedagogisch beleid van Stek, Stichting eigentijdse Kinderopvang Amsterdam mei 2006.
Pedagogisch beleidsplan Kinderopvang DAK Den Haag
Elisabeth C. Gründler, Eine sichere Basis bilden- Eingewöhnung in der Krippe in: Praxis, klein & gross 04/2005 p. 18-21
Das Berliner Eingewöhnungsmodell in: Infants. Ein Modell für die Gestaltung der Eingewöhnungszeit von Kindern in Krippen.
Die Eingewöhnung van Kindern unter drei Jahren. Stadt Mainz, Jugendambt, Abteilung Kindertagesstätten und Ambt für Offentlichkeitsarbeit. Dezember 2006
Hol, Anja & Aarts, Maria (1993). Communicatie en interactie in de kinderopvang: meer dan praten en samen spelen. Nijmegen. Videofragmenten:
19: brengen van de kinderen;
20: oudercontact bij brengen in een babygroep;
21: oudercontact tijdens het ophalen in een babygroep.
Reader en video/dvd bij de cursus Werken met baby's. (2004 Nederlands Instituut voor Zorg en welzijn, Utrecht.) Hier is ook een fragmenten te zien over het brengen en het wennen van een baby in de groep.
Kinderboeken en versjes over afscheid nemen
Prentenboeken over Wennen, begroeten en afscheid nemen in het kindercentrum:
Nancy Kaufman, Dàg. Lemniscaat, ISBN10: 905637480X / ISBN13: 9789056374808
Bette Westera, Susanne Diederen, Kom je spelen, Beer Baboen? De Fontein, ISBN10: 9076766460 / ISBN13: 9789076766461
Carl Norac, Claude K. Dubois, Mijn allerbeste vriendje. Over een vriendje dat gaat verhuizen. Gottmer Uitgevers Groep, ISBN10: 9025741460 / ISBN13: 9789025741464
Betty Sluyzer, Mies van Hout, Pietepeuterklas. Mercis Publishing, ISBN10: 9056477412 / ISBN13: 9789056477417
Marianne Busser, Ron Schröder, Bobbi naar de speelzaal. Holkema & Warendorf.
Ingeborg Bijlsma, Monica Maas, Liselotje naar de speelzaal. Kluitman.
Siv Widerberg, Cecilia Torudd, Ik wil niet mee! Gottmer, ISBN10 9025720781 / ISBN13: 9789025720780
Liesbeth Groenhuijsen, Marloes Schipper Wiegedichtjes. Versjes voor het slapen gaan voor baby's en dreumesen. Met cd. ISBN 9789085606225 www.ninoboeken.nl/969
Literatuur
Berk, L.E. (2008). Infants and children. Sixth edition. Boston: Pearson Education, Inc.
Ligtermoet, Ingrid & Zwetsloot, Leonie, Ouders betrekken bij kindercentra. Het kan! (NIZW 2000) Boek plus videoband.
Riksen Walraven, J.M.A. (2000). Tijd voor kwaliteit in de kinderopvang. Oratiereeks faculteit der maatschappij en gedragswetenschappen, UvA. Amsterdam: Vossiuspers AUP.
Singer, Elly & Haan, Dorian de (2006). Kijken, kijken, kijken. Over samenleven, botsen en verzoenen bij jonge kinderen (p.53 t/m 66). Amsterdam: SWP.
Trister Dodge, Diane Sherrie Rudick, Kai-leé Berke, The creative Curriculum for infants, toddlers & twos. Second edition, Chapter 5: Building partnerships with families en Chapter 6: Hello's and Goodbeyes. www.teachingstrategies.com/page/infant.cfm
Literatuur en bronnen
Eten en drinken
Praktijk en bronnen
Zeer veel informatie over kinderen en voeding is te vinden op de website van het voedingscentrum: www.voedingscentrum.nl
O.a. de brochures:
Eten en bewegen met peuters
Goed eten voor baby en peuter
Onderdelen Voedingsbeleid van diverse kinderopvangorganisaties, waaronder 2Samen, Den Haag (www.2samen.nl) en Stichting Kinderopvang Noord-Holland, Amsterdam (www.sknkinderopvang.nl).
Meeuwig, M., Schepers, W. & van der Werf, T. (2007). Sporen van Reggio. Een introductie in de Sporen-pedagogiek. Stichting Pedagogiekontwikkeling 0-7. Amsterdam: Uitgeverij SWP www.pedagogiekontwikkeling.nl
Corvers, J. , Van der Beek, A., Hillen, J. , Pecht, A. , Versteegen, H. (2007). De taallijn in het kinderdagverblijf. Taalstimulering voor 0-2 jarigen. Nijmegen/ Utrecht; Expertisecentrum Nederlands / Sardes. www.sardes.nl
Literatuur
Berk, L.E. (2008). Infants and children. Sixth edition. Boston: Pearson Education, Inc.
Boere-Boonekamp, M.M., L'Hoir, M.P., Bruil, J., Dijkstra, N. & Engelberts, A.C. (2008). Overgewicht en obesitas bij jonge kinderen (0-4 jaar): gedrag en opvattingen van ouders. Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde, 152 (6), 324–330
Dodge, D.T., Rudick, S. & Berke, K. (2006). The creative Curriculum for infants, toddlers & twos. Second edition. Washington DC: Chapter 8, Eating and Mealtimes. www.teachingstrategies.com/page/infant.cfm
Ishiguro, H. (2007). Developmental transition of environmental resources for child's feeding action in Japanese nursery school. Paper, presented in the 35th Annual Congress of the Nordic Educational Research Association in Turku, Finland
Ishiguro, H. (2007). How does a three year-old child learn to participate in a lunchtime discourse about invisible contents? Paper, presented in the symposium V/13 Language Learning in Prague, Czech Republic.
Sleuwen, B.E. van, L"Hoir, M.P., Engelberts, A.C., Busschers, W.B., Westers, P., Blom, M.A., Schulpen, T.W.J. & Kuis, W. (2006). Comparison of behavior modification with and without swaddling as interventrions for excessive crying. The Journal of Pediatrics, 149 (4), 512-517
Literatuur en bronnen
Verschonenen, zindelijkheid en slapen
Praktijkervaringen en literatuur
Berk, L.E. (2008). Infants and children. Sixth edition. Boston: Pearson Education, Inc.
Graaf, H. de & Rademakers, J. (2003). Seks in de groei. Een verkennend onderzoek naar de (pre-) seksuele ontwikkeling van kinderen en jeugdigen. Delft: Rutgers Nisso Groep-studies. Eburon.
Meyling, H. red. (2002) De visie van Emmi Pikler. Amsterdam: Emmi Pikler Stichting Nederland.
Nossent, S. & Vanderhaegen, O. (2003). Werken met baby's in een groep. Amsterdam: SWP.
Post, Jacalyn & Hohmann, Mary (2000). Tender care and early learning. Supporting infants and toddlers in child care settings. Ypsilanti, Michigan: High/Scope press.
Sluijter, Marijke (2007). Aanraken: een levensbehoefte. Tactiele contacten in de opvang en op school. Amsterdam: SWP.
Valck, Marianne (2006). Het speelgoedboek. Eerste hulp bij het kiezen van speelgoed. Amsterdam: SWP.
Zande, I. van der, (2006). 1, 2, 3... de peuterjaren. Amsterdam: SWP
Zwiep, C.S. (2005). Kinderen en seksualiteit. Pedagogische begeleiding. Amsterdam: SWP.
Literatuur en bronnen
Overgangsmomenten en dagritme
Praktijkervaringen en literatuur
Berk, L.E. (2008). Infants and children. Sixth edition. Boston: Pearson Education, Inc.
Dodge, Trister, Rudick, Sherrie & Berke, Kai-Leé (2006). The creative Curriculum for infants, toddlers & twos. Second edition. Washington DC: Teaching strategies.
Meyling, H. red. (2002). De visie van Emmi Pikler. Amsterdam: Emmi Pikler Stichting Nederland.
Post, Jacalyn & Hohmann, Mary (2000). Tender care and early learning. Supporting infants and toddlers in child care settings. Ypsilanti, Michigan: High/Scope press.
Valck, Marianne (2006). Het speelgoedboek. Eerste hulp bij het kiezen van speelgoed. Amsterdam: SWP.
Literatuur en bronnen
Samen spelen en samenleven
Praktijkideeën en methodes
Relaties tussen kinderen en leidsters in de groep
Bodegraven, Nanda & Kopmels, Tamar (2005). Kriebels in je hersens. Activiteiten en gesprekken met jonge kinderen. Amsterdam: SWP.
Hasselt – Mooy, D. van (2007). Huilen - boos zijn – ruzie. Cursus omgaan met emoties bij kinderen van 0 tot 8 jaar. Amsterdam: SWP.
Ligtvoet, Puk (2002). 'Zijn dat wij'. De waardevolle groep. Training voor groepsleiding kinderopvang Werkmap en instructievideo. Amsterdam: SWP.
Keulen, Anke van (2005). Ik ben ik en jij bent jij. Amsterdam: SWP.
Kijne. Miekee (1981). Ik ben waarschijndelijk groot. Werken met kinderen volgens Celestin Freinet. (herdruk). Amsterdam: SWP.
Nossent, S. & Vanderhaegen, O. (2003). Werken met baby's in een groep. Amsterdam: SWP.
Reijntjens, Jose (2004). Kinderen in de groep. Amsterdam: SWP.
Sluijter, Marijke (2007). Aanraken: een levensbehoefte. Tactiele contacten in de opvang en op school. Amsterdam: SWP.
Vandenbroeck, Michel & Boudry, Caroline (2008). Spiegeltje, spiegeltje. Een werkboek voor de kinderopvang over identiteit en respect. Amsterdam: SWP
Sociaal spelen en spelmateriaal
Janssen-Vos, F. (2004). Spel en ontwikkeling. Assen: Van Gorcum.
Nellestijn,B. & Janssen-Vos, F. (2005). Het materialenboek. Een rijke leeromgeving in de onderbouw. Assen: Van Gorcum
Tassoni, Penny & Beith, Kate (2006). Scholing in begeleiding en verzorging van kinderen. Deel 3. Het spel van kinderen voor professionals. Amsterdam: SWP.
Valck, Marianne (2006). Het speelgoedboek. Eerste hulp bij het kiezen van speelgoed. Amsterdam: SWP.
Literatuur
Berk, L.E. (2008). Infants and children. Sixth edition. Boston: Pearson Education, Inc.
Dunn, J. (1988). The beginnings of social understanding. Oxford U.K. & Cambridge U.S.A.: Blackwell.
Eckerman, C.O., & Didow, S.M. (1996). Nonverbal imitation and toddler's mastery of verbal means of achieving coordinated action. Developmental Psychology, 32, 141-152.
Fischer, K.W., Shaver, P.R., & Carnochan, P. (1990) How emotions develop and how they organize development, Cognition and Emotion, 4, 81-127.
Göncü, A. (1993). Development of intersubjectivity in the dyadic play of preschoolers. Early Childhood Research Quarterly, 8, 99-116.
Gevers Deynoot-Schaub (2006) Young children's behavior and experiences in childcare centres: a longitudinal study. Amsterdam
Haan, Dorian de & Singer, Elly (2008). Ja ze mag óóók. Ons allebei mag dat. Conflictmanagement van jonge kinderen in de kinderopvang. Tijdschrift voor Genderstudies, 11, 20-36.
Howes, C. (1988). Peer interaction of young children, Monographs of the Society for Research in Child Development, 51, 1-92
Howes, C., & James, J. (2002). Children's social development within the socialisation context of childcare and early childhood education. In P.K. Smith and C.H. Hart (Eds.), Blackwell Handbook of Childhood Social Development (pp. 137-155). Oxford: Blackwell Publ.
Howes, C., & Ritchie, S. (2002). A matter of trust. Connecting teachers and learners in the early childhood classroom. New York / London: Teachers College Press
Keulen, Anke van (2004). Jonge kinderen discrimineren niet. Omgaan met diversiteit in kindercentra en op school. Amsterdam: SWP.
NICHD Early Child Care Research Network (2003). Does amount of time spent in child care predict socioemotional adjustment during the transition to Kindergarten? Child Development, 74 (4), 976-1005.
Post, Jacalyn & Hohmann, Mary (2000). Tender care and early learning. Supporting infants and toddlers in child care settings. Ypsilanti, Michigan: High/Scope press.
Rourou, A., Singer, E., Bekkema, N., & De Haan, D. (2006). Cultural perspectives on peer conflicts in multicultural Dutch child care centres. European Early Childhood Education and Research Association Journal (EECERAJ), 14, 35-53.
Singer, E. (2008). Groepsdynamieken en relaties tussen jonge kinderen in kinderdagverblijven. Utrecht: Universiteit Utrecht/ Universiteit van Amsterdam (lopend onderzoek)
Singer, Elly & Haan, Dorian de (2006). Kijken, kijken, kijken. Over samenleven, botsen en verzoenen bij jonge kinderen. Amsterdam: SWP.
Subbotsky, E.V. (1993). The birth of personality. The development of independent and moral behaviour in preschool children. London: Harvester Wheatsheaf.
Tassoni, Penny & Beith, Kate (2006). Scholing in begeleiding en verzorging van kinderen. Deel 3. Het spel van kinderen voor professionals. Amsterdam: SWP.
Wells, Gordon (1986). The meaning makers: children learning language and using language to learn. Porthmouth, NH: Heineman Educational Books.
Literatuur en bronnen
Bewegen en zintuiglijk waarnemen
Bronnen
Florquin,V. & Bertrands, E. (2002). Speelkriebels voor Kleuters, 2e herziene druk, Culemborg, 2002
Hogg, T. & Blau, M (2001). Wat je baby vertelt, Amsterdam: Forum, Amsterdam.
Hogg, T. & Blau, M. (2003). Wat je peuter vertelt, Amsterdam: Forum.
Hoopen, E. ten (2003). Groeiboek. Den Haag: GGD Den Haag, afdeling GVO.
Stoppard, M. (2007). Wat kan m'n kind? Ontdek samen spelenderwijs al zijn mogelijkheden. Herziene druk. Warendorf: Van Holkema - Warendorf,
Lotens, Y. (2005). Vallen en opstaan, leren voor later. Rijswijk: Elmar.
Hanneke Poot - van der Windt. Informatie over haar trainingen en publicaties voor de praktijk: www.sirenevoorkinderen.nl
Nederlands Instituut voor Sport en Bewegen (NISW) heeft voor jonge kinderen trainers opgeleid voor Beweegkriebels: www.beweegkriebels.nl
Literatuur
Berk, L.E. (2008). Physical development in infancy and toddlerhood. In L.E. Berk, Infants and children. Sixth edition. Boston: Pearson Education, Inc.
Frankenburg, W.K., Fandal, A.W., Sciarillo, W., & Burgess, D. (1981). The newly abbreviated and revised Denver Developmental Screening Test. Behavioral Pediatrics, 99, 995-999.
Greendorfer, S.L., Lewko, J.H., & Rosengren, K.S. (1996). Family and gender-based socialization of children and adolescents. In: F.L. Smoll & R.E. Smith (Eds.). Children and youth in sport: a biopsychological perspective (pp. 89-111). Dubuque, IA: Brown & Benchmark.
Gross, D. (2007). Infancy: Development from Birth to Age 3. Boston: Allyn & Bacon
Netelenbos, J.T. (1998). Motorische ontwikkeling van kinderen. Handboek 1: introductie. Amsterdam: Uitgeverij Boom.
Netelenbos, J.T. (2000). Motorische ontwikkeling van kinderen. Handboek 2: theorie. Amsterdam: uitgeverij Boom.
Thomas, J.R., & French, K.E. (1985). Gender differences across age in motor development: a metaanalysis. Psychological Bulletin, 98, 260-282.
Literatuur en bronnen
Geluid en muziek, dans en beweging
Praktijkideeën, literatuur en materiaal
Kadans, muziek en danspakket bij Kaleidoscoop, een educatieve methode voor peuters en kleuters. Het bestaat uit een handleiding, activiteitenboek en cd's met de liedjes en fragmenten. Te bestellen via . De activiteiten zijn bedoeld voor peuters en kleuters
Albers, Marijke & Rikhof, Rita. Muziek tussen schoot en school. Stichting peuters en Muziek, Uitgeverij de Toorts. Bevat ook een CD.
Populaire cd's:
– Cd-serie van Dirk Scheele
– Liedjes met een hoepeltje erom.
Stern, D.N. (2002). The first relationship. Infant and mother. Cambridge: Harvard University press.
Opleiding: kijk op www.voorschoolsemuziekeducatie.nl
Literatuur en bronnen
Beeldende expressie
Praktijkvoorbeelden en methodes
Kunstzinnig werken, kunstzinnige ontwikkeling en Reggio
Berghs, H., Kunst, opvoeding en ontwikkeling. Soest: Uitgeverij Nelissen. ISBN 9024414202
Kamps, S. (2001). Kunstenaars in de kinderopvang. Werkboek over de Reggio-pedagogiek. Spectrum, 2001
Meeuwig, M.; Schepers, W. & van der Werf, T. (2007) Sporen van Reggio. Amsterdam: SWP.
Noorden, L. van. Methodiekmap voor het werken met de kunsten van kinderen" Alle kinderen zijn kunstenaars" , K2 2003 www.k2.nl
Noorden, L. van (2007). Serie van drie artikelen "Alle kinderen zijn kunstenaars" Kiddo 2, 4 en 8, www.kiddo.net
Reggio Children, Centro linguaggi dei bambini / The Hundred Languages of Children. Tentoonstellingsboek. Reggio, 1996 www.reggiochildren.it
Vrij, Stan "Beeldende activiteiten voor opleiding en beroep", Twello van Tricht Uitgeverij ISBN 90-77822-13-5
Diversity en beeldende expressie
Toowey Toowey, Playing, drawing, singing for Diversity
Werken met kunst met ouders en kinderen. Voorbeelden uit Europese landen.
DECET, 2007-2008 . Info via Anke van Keulen www.mutant.nl , Lidwien van Noorden www.K2.nl of www.decet.org
Boudry, C., Kan kunst de wereld redden. Over een multicultureel dagverblijf in Athene dat werkt met de kunsten van kinderen. Kiddo, nr. mei, p. 4-7, 2002
Inspiratie
Manning, M. en B. Granström, Gratis toegang. De leukste ideeën voor je eigen museum. ISBN 9021615223
Hoeven, M. van de, Klik ik heb je. Maak van je fototoestel een schatkamer. ISBN 90622492185
Carle, E., Hallo rode vos. ISBN 9025729770. Een voorlees-plaatjes-boek over de verjaardag van kleine kikker, maar ook over complementaire kleuren.
Beljon, J.J., Zo doe je dat. ISBN 9060404580. Over de grondbeginselen van vormgeving.
Kijken is Kunst. Uitgeverij Casterman. ISBN 9030317108. Een reisgids door de wereld van de kunsten (voor kinderen die zelf graag creatief bezig zijn).
Sites
Sites komen en gaan. Bij het surfen op het net kun je het beste je weg banen via www.google.com. Ook via www.startpagina.nl. Tik in kunsten, tik in kinderen en je komt veel inspirerende ideeën tegen.
Literatuur
Cameron, C. & Moss, P. (2007) Care Work in Europe. Current understandings and future directions. London: Routledge.
Edwards, C, L. Gandini & Forman, G. (1998). De honderd talen van kinderen. Utrecht: SWP.
Rogoff, B., Moore, L., Najafi, B., Dexter, A., Correa-Chàvez, M., & Solis, J. (2005). Children's development of cultural repertoires through participation in everyday routines and practices. In J. Grusec & P. Hastings (Eds.), Handbook of socialization. New York: Guilford.
Literatuur en bronnen
Natuur en fysieke omgeving
Bronnen, praktijkverhalen- en ideeën.
Berkenbosch, C./ M. van Diest (1997), Zo gezien, zo gedaan. Natuur en milieu in de peuteropvang. Lelystad: Consulentschap Natuur- en milieueducatie Flevoland
Both, K. (2005a), Kindergarten – tuin voor kinderen. In: De Wereld van het Jonge Kind, januari*
Both, K. (2005b), Aarde-kinderen. In: De Wereld van het Jonge Kind, oktober*
Both, K. (2007), Natuur als bondgenoot bij zorgverbreding. In: De Wereld van het Jonge Kind, maart*
Chalufour, I. / K. Worth (2003), Discovering nature with young children. St. Paul (Minn.):Readleaf Press – The Young Scientist Series
Chalufour, I. / K. Worth (2005), Discovering water with young children. St. Paul (Minn.):Readleaf Press – The Young Scientist Series
Danks, F./ J. Schofield (2005), Nature’s playground. Activities, crafts and games to encourage children to get outdoors. London: Frances Lincoln
Elsgeest, J. (1996), Kind, dier en ding: Ontmoeting en samenspraak. In: Mensenkinderen, januari 1996
Graft, M. van (2004), Peuters en natuur. In: De Wereld van het Jonge Kind, maart
Harlan, J.D./ M.S. Rivkin (2000), Science experiences for the early childhood years. Upper Sadle River (NJ): Prentice Hall
Löscher, W. (Hrg.(1979), Sand und Wasser – Spiele, Geschichten, Reime, Bilder. München
Löscher, W. (1983), Luisterspelletjes voor kinderen van 3-8. Nijkerk: Intro
Löscher, W. (1985), Ruik- en smaakspelletjes voor kinderen van 3-8. Nijkerk: Intro
Louv, R. (2007), Het laatste kind in het bos. Hoe wij onze kinderen weer in contact brengen met de natuur. Utrecht: Jan van Arkel. Zie ook www.hetlaatstekindinhetbos.nl
Masheder, M. (1994), Let’s enjoy nature. London: Greenprint
McIntyre, M. (!984), Early childhood and science. Washington DC: National Science Teachers Association
Meertens, K. (2008), Baby’s naar buiten! Maak de buitenruimte babyvriendelijk. In: Kinderopvang, januari
Paashuis, M. (2007), Notitie buiten spelen . Veldhoven: Landelijk Pedagogenplatform Kinderopvang.
Petrash, C. (1993), Earthwise. Environmental crafts and activities with young children. Edinburgh: Floris Books
Roozen, M./ N. Vermeulen (z.j.), Opblijven voor de teunisbloem. Uitdagende kinderplanten. Zutphen: Terra
Ruijsenaars, S. (2007)m Actief met baby’s: Stof. In: Kinderopvang, maart
Vos, F. de/E. Hoekstra/ I. van Liempd (200.), Het Buitenland: buitenspeelruimten voor 0- tot 4-jarigen
Seitz, R. (1984), Kijkspelletjes voor kinderen van 3-8. Nijkerk: Intro
Seitz, R. (1985), Tastspelletjes voor kinderen van 3-8. Nijkerk: Intro
Stöcklin – Meier, S.(1981, Een handvol natuur. Knutselen en spelen met natuurlijk materiaal. Nijkerk: Intro
Wasserman, S. (1995), Serieuze spelers in de basisschool (1) en (2). In: Mensenkinderen, maart en mei. Ook op: www.jenaplan.nl
Literatuur en bronnen
Ordenen, meten en rekenen
Bronnen, praktijkverhalen en -ideeën
Bodegraven, Nanda & Kopmels, Tamar (2005). Kriebels in je hersens. Activiteiten en gesprekken met jonge kinderen. Amsterdam: SWP.
Peuters Interactief met Taal. De taallijn VVE: Taalstimulering voor jonge kinderen. Van J. Stoep en W. van Elsäcker, Expertisecentrum Nederlands, ISBN 9077529098, (2005)
Praktijkboek SamenRekenen voor peuters, Roel Copier (red.) Stichting Samenspel Op Maat i.s.m. Schooladviescentrum Utrecht (Nu: Eduniek Utrecht), ISBN 9076324123, (2004)
Jo Nelissen, Rekenspelletjes voor jonge kinderen. De wereld van het jonge kind, december 2000, 109-13.
Jo Nelissen, Past rekenen-wiskunde wel bij jonge kinderen? De wereld van het jonge kind, oktober 2003, 50-53.
Jo Nelissen, Opsporen en ontwikkelen. Het project 'Talentenkracht'. Volgens Bartjes..., 2006/2007, nr 4, 32-33.
Talentenkracht is een onderzoeksproject van ontwikkelingspsychologen, taalkundigen, neuropsychologen en wiskundigen naar logisch denken (beta-denken) van jonge kinderen. Op deze website staan soms ook leuke suggesties voor de praktijk. www.talentenkracht.nl
Literatuur
Eshach, H., & Fried, M. N. (2005). Should science be taught in early childhood? Journal of Science Education and Technology, 14(3), 315-336.
French, L. (2004). Science as the center of a coherent, integrated early childhood curriculum. Early Childhood Research Quarterly, 19(1), 150-158.
Geist, E. (2004). Infants and toddlers exploring mathematics. In D. Koralek (Ed.), Spotlight on young children and math. Washington DC: National Association for the Education of Young Children.
Gifford, S. (2004). A new mathematics pedagogy for the early years: in search of principles for practice. International Journal of Early Years Education, 12(2), 99-115.
Gopnik, A., Metltzoff, A.N., & Kuhl, P.K.(2000). The scientist in the crib. New York: Harper Collins.
Greenes, C., Ginsburg, H. P., & Balfanz, R. (2004). Big math for little kids. Early Childhood Research Quarterly, 19, 159-166.
Gross, D. (2008). Cognition, learning, and intelligence. In D. Gross, Infancy. Development from birth to age 3 (pp. 210-250). Boston: Pearson Education, Inc.
Henderson, B. B. (1984). Parents and exploration: the effect of context on individual differences in exploratory behavior. Child Development, 55, 1237-1245.
Post, J., & Hohmann, M. (2000). Tender care and early learning. Supporting infants and toddlers in child care settings. Ypsilanti, Michigan: High/Scope Educational Research Foundation.
Pronin Fromberg, D., & Bergen, D.(Eds.) (2006). Play from birth to twelve. Contexts, perspectives, and meanings. New York: Routledge.
Schijndel, T.J.P., Singer, E., & Raijmakers, M. (2008). The effect of a science program on young preschool children's exploratory behavior. Amsterdam: UvA Ontwikkelingspsychologie en Pedagogie (concept).
Siegler, R. S. (1986). Children's Thinking (3rd ed.). Upper Saddle River, NJ: Prentice Hall.
Literatuur en bronnen
Communicatie en taal
Praktijkideeën, methodes en websites
Over meertaligheid en Nederlands als tweede taal:
Bacchini, S. , T. Boland, M. Hulsbeek, H. Pot & M. Smits (2006?) Duizend-en-een-woorden. De allereerste Nederlandse woorden voor anderstalige peuters en kleuters. Enschede: SLO.
Bijlsma- Smoorenburg, B. (2006). Signaleren in kindercentra. De signaleringsfunctie in Fryslân nader bekeken. Partoer, CMO- Fryslân.
Kompier, R. & Wagenaar, E. (1997). Handboek Taalbeleid. Utrecht: SWP.
Lindijer, H., T. Roselaar & R. Evegroen. Mag het iets meer talig zijn? Samsom H.D. Tjeenk Willink.
Pot, H. (2006). Een lawine van woorden. Taal leren door (absolute) beginners met Puk & Ko en Piramide in Rotterdam. Hogeschool INHOLLAND. www.inholland.nl
Quintus Bosz L. & Bacchini S. (2007). Taallijn aanvulling NT2. Werken met beginnende tweedetaalverwervers. Sardes. www.detaallijn.nl
Verhallen, M. & van den Nulft, D. (2004). Met woorden in de weer. Bussum: Coutinho.
Over taal- & ontwikkelingsstimulering:
Cohen de Lara, H. (2007). De basis. Theorie en praktijk van vroege ontwikkelingsstimulering. Utrecht: Sardes.
Corvers, J. , Van der Beek, A., Hillen, J. , Pecht, A. , Versteegen, H. (2007). De taallijn in het kinderdagverblijf. Taalstimulering voor 0-2 jarigen. Nijmegen / Utrecht; Expertisecentrum Nederlands / Sardes.
Janssen-vos, F. & Pompert, B. (2003). Startblokken van basisontwikkeling. Assen: Van Gorcum.
Manolson, A. (2003). Praten doe je met z'n tweeën. Utrecht / Amsterdam. NIZW Jeugd / SWP.
Puk & Co. www.pukenko.nl
Stoep, J. & Elsäcker, W.van (2005). Peuters Interactief met taal. Nijmegen: Expertisecentrum Nederlands.
Tomke-projekt, in Frysk lêsbefoarderingsprojekt foar de jongste bern (vanaf 1996). http://www.tomke.nl
Observatiesystemen
Damhuis, Resi, Akke de Blauw & Nelleke Brandenbarg, (2004). Combilist, een instrument voor taalontwikkeling via interactie. Nijmegen, Expertisecentrum Nederlands. (Over gesprekjes, ook met vragen over de eigen aanpak van de leidster)
Janssen-vos, F. , Pompert, B. & E. van Oers (2007). Horeb-PO. Assen: Van Gorcum. www.horeb-po.nl
Kaleidoscoop Kind Observatie registratie (KOR) Utrecht, NIZW, www.kaleidoscoop.org
Peutervolgsysteem Piramide. CITO. www.cito.nl/po/piramide
Websites
Voorlezen
www.leesgoedplus.nl
www.leesplein.nl
www.bereslim.nl met het project Levende boeken
www.omroep.nl/zappelin
Informatie en materialen over voorleesbevordering
www.boekenpretfantasia.nl
Databank meertalig materiaal
meertalen.bibliotheek.nl
Liedjes
www.pinkelotje.nl/kinderliedjes.html
Observatie
toetswijzer.kennisnet.nl/html/observatie/jongekinderen.htm
Observatie-vragenlijst taal
www.kindentaal.nl
Literatuur
Dungen, L. van den & Verboog, M. (1998). Kinderen met taalontwikkelingsstoornissen. Bussum: Coutinho.
Gilles, S. & Schaerlaekens, A.M. (red.) (2000). Kindertaalverwerving. Een handboek voor het Nederlands. Groningen: Martinus Nijhoff.
Goorhuis-Brouwer, S.M. & Schaerlaekens, A.M. (2001). Handboek taalontwikkeling, taalpathologie en taaltherapie bij Nederlandssprekende kinderen. utrecht: De Tijdstroom.
Wells, Gordon (1986). The meaning makers: children learning language and using language to learn. Porthmouth, NH: Heineman Educational Books.
Schaerlaekens, A.M. & Gilles, S. (1987). De taalverwerving van het kind. Groningen: Wolters- Noordhoff.
Singer, E., & Haan, D. de (2006). Kijken, kijken, kijken. Samen spelen, botsen en verzoenen bij jonge kinderen. Utrecht: SWP.
Tabors, P.O. (1997). One child, two languages. Baltimore etc. : Brookes.